Czy Twoim zdaniem tutejsza komunikacja publiczna zaspakaja potrzeby mieszkańców Plewisk?

Kto przynosi prezenty w Wigilię?

Należy na wstępie wyjaśnić kilka spornych kwestii. Po pierwsze, Gwiazdor nie ma nic wspólnego ze Św. Mikołajem. Gwiazdor występuje głównie na terenach, które dawniej znajdowały się pod zaborem pruskim. Święty Mikołaj owszem, przychodzi do wielkopolskich dzieci z prezentami, ale robi to w dniu swojego święta, czyli 6 grudnia. Gwiazdor nie został wymyślony przez władze komunistyczne, aby przyćmić chrześcijańskiego świętego i zastąpić go świecką postacią, tworząc tym samym „nową, świecką tradycję”, jak to miało miejsce u sąsiadów na wschodzie, kiedy to św. Mikołaja zastąpił Dziadek Mróz. Gwiazdor funkcjonował w wielkopolskiej tradycji na długo przed narodzinami komunizmu.

Gwiazdor bardzo różni się od św. Mikołaja. Przede wszystkim sama nazwa łączy Gwiazdora z dawnymi kolędnikami. Gwiazdor to ten, który trzymał obracającą się, oświetloną gwiazdę z papieru. Kolędników czasem zwano „gwiazdorami”, tak przynajmniej utrzymywał Oskar Kolberg. Sam Kolberg tak opisuje Gwiazdora: Po wieczerzy we wigilijnej chodzą po wsi „gwiazdory”, tj. parobcy przebrani w kożuch odwrócony włosem na wierzch, przepasani pasem skórzanym, czapka (kapturek) na głowie wywrócona barankiem do góry, twarz usmarowana sadzami, krótki bat w ręku. Każą dzieciom odmawiać pacierz; nie umiejących go biją, przenosząc z figlów bicie to i na dziewki. Przybycie swe głoszą brzękiem dzwonka. Gwiazd jednak żadnych nie noszą.

Widać więc ogromną różnicę pomiędzy wielkopolskim Gwiazdorem, a znanym powszechnie św. Mikołajem. Obie postaci różnią się strojem i zachowaniem. Św. Mikołaj, do dobrotliwy staruszek, w czerwonym płaszczu i czapce, z długą siwą brodą, rozdający wszystkim dzieciom prezenty i to wchodząc przez komin do domu. Lata saniami, zaprzężonymi w renifery i mieszka w Laponii. Gwiazdor nie jest postacią nadprzyrodzoną. Jest to raczej osobnik dość surowy, którego dzieci się bały. Skłonny bywał raczej dawać baty za nieznajomość modlitw, niż prezenty. Z czasem jednak Gwiazdor zyskał nowe, podporządkowane współczesnej komercji, atrybuty, nadprzyrodzoną moc i stał się znacznie bardziej łagodny, niż ten tradycyjny. Zmienił też wygląd.

Komentarze

 
Ta strona używa cookies. Czytaj więcej na temat polityki cookies.